22 stycznia 2026 r. we Wrocławiu odbyło się coroczne spotkanie Saksońsko-Dolnośląskiej Grupy Roboczej, poświęcone aktualnym wyzwaniom rozwoju przestrzennego oraz współpracy transgranicznej. W ramach prac podgrupy zajmującej się zagospodarowaniem przestrzennym stronę samorządową reprezentował Instytut Rozwoju Terytorialnego, a przewodnictwo nad obradami tej części spotkania objął dyrektor Maciej Zathey.
Pierwszym tematem dyskusji był stan prac nad aktualizacją Wspólnej Koncepcji Przyszłości dla polsko-niemieckiego obszaru powiązań. Zarówno partnerzy z Saksonii, jak i IRT aktywnie uczestniczą w przygotowaniu dokumentu, dlatego zagadnienie to naturalnie otworzyło rozmowy. Omówiono dotychczasowy przebieg prac oraz wskazano potencjalne wydarzenia i fora, podczas których możliwe będzie upowszechnianie informacji o planowanej aktualizacji koncepcji.
Kolejna część spotkania poświęcona była zmianom w zagospodarowaniu przestrzennym wynikającym z rozwoju odnawialnych źródeł energii. Jörg Weihler z Regionalnego Związku Planowania Górnych Łużyc (RPV) przedstawił proces wyznaczania obszarów pod lokalizację elektrowni wiatrowych na terenie Górnych Łużyc, omawiając jego uwarunkowania, założenia metodologiczne oraz wyniki analiz. Przemysław Malczewski, wicedyrektor IRT ds. energii i klimatu, odniósł się do sytuacji w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem Dolnego Śląska. Temat ten stał się punktem wyjścia do szerszej dyskusji w gronie uczestników.
Istotnym punktem obrad były również wstępne rozważania nad potencjalnym przyszłym projektem saksońsko-dolnośląskim, dotyczącym małych miast pogranicza tracących funkcje społeczno-gospodarcze. Wprowadzenie do problematyki oraz tło społeczno-gospodarcze po stronie dolnośląskiej zaprezentował Grzegorz Roman, dyrektor Departamentu Rozwoju Miast i Aglomeracji. Dyskusja koncentrowała się na możliwościach i kompetencjach instytucjonalnych do realizacji zagadnienia w formule wspólnego projektu transgranicznego.
W nawiązaniu do współpracy projektowej przedstawiono także informacje dotyczące realizowanego projektu BorderLabs CE – jego zakończonych etapów oraz planowanych dalszych działań. Uczestnicy omówili również założenia projektu Pearl-Life, do którego IRT ponownie aplikuje w roli lidera, nadając mu tym razem wyraźny wymiar transgraniczny. Dyrektor Maciej Zathey podkreślił, że projekt ten może stanowić istotny element wdrożeniowy dla postulatów i rekomendacji wypracowanych w ramach projektu BorderLabs CE.
Pomimo że uczestnicy podgrupy pozostają w stałym kontakcie, nie tylko przy okazji formalnych posiedzeń Grupy Roboczej, coroczne spotkanie podsumowujące jest przez nich szczególnie cenione. Po raz kolejny potwierdziło ono duże znaczenie współpracy saksońsko-dolnośląskiej w obszarze planowania przestrzennego, transformacji energetycznej oraz rozwoju miast, a także potrzebę dalszego pogłębiania dialogu i realizacji wspólnych działań projektowych.
